على محمدى خراسانى

277

شرح مكاسب (فارسى)

صدر مسئله از زبان سيّد بن زهره و فاضل مقداد و علّامه نقل شد . ] و شهرت عظيمه [ كه نوع فقهاء فتوى به بطلان عقد صبى داده‌اند . ] كه پشتيبان اجماع است . [ سرّ تقويت اجماع با شهرت آنست كه : در اصول خوانديم كه بر مسلك شيخ اعظم اجماع منقول به تنهائى حجّت نيست ، شهرت هم به تنهائى حجّت نيست ، ولى اجماع منقول به ضميمهء شهرت محصّله و محقّقه ارزشمند است . ] و اگر از اين دو بگذريم مسئلهء [ بطلان عقد صبى ] خالى از اشكال نيست . : قوله : و لذا : در اين فراز عبارات فراوانى در رابطه با محلّ اشكال بودن مسئله ذكر مىكنند : الف : محقّق در شرايع ابتدا به‌طور جزم و صددرصد فرموده : عاريه دادن صبى صحيح است و سپس در مورد اجارهء صبى مميّز آن هم با اذن ولى [ و گرنه بدون اذن قطعا باطل است . ] مردّد شده است « 1 » پس خيلى مسئله قرص و محكم و اجماعى نيست . ب : علّامه در قواعد « 2 » و تحرير « 3 » در صحت عاريهء صبى اشكال كرده است . و اگر بطلان آن مسجّل و اجماعى بود كه جاى اشكال نبود . ج : علّامه در قواعد « 4 » فرموده : صحّت بيع صبّى ممّيز با اذن ولى مورد نظر و تأمّل است . و اگر بطلان اجماعى بود كه جاى نظر و تأمل نبود . و بلكه فخر الدين در شرح قواعد « 5 » فرموده : اقوى صحّت اين بيع است [ وجه بل ترقّى همين است كه نه‌تنها بطلان را قطعى نگرفته بلكه جانب صحّت را تقويت كرده كه به طريق

--> ( 1 ) شرائع الاسلام ، ج 2 ، ص 180 . ( 2 ) قواعد الاحكام ، ج 1 ، ص 224 . ( 3 ) تحرير الاحكام ، ج 1 ، ص 244 . ( 4 ) قواعد الاحكام ، ج 1 ، ص 169 . ( 5 ) ايضاح الفوائد ، ج 2 ، ص 55 .